وقتی کلمات قاصرند، تخیل سخن می‌گوید؛ چطور بازی زخم‌های کودک تروما دیده را ترمیم می‌کند؟

بسیاری از ما تصور می‌کنیم که وقتی اتفاق ناگواری برای کودک می‌افته، او باید بتونه درباره‌اش حرف بزنه تا آروم بشه. اما حقیقت تلخ اینه که تروما اغلب در بخش‌هایی از مغز ذخیره میشه که به زبان دسترسی ندارند؛ به عبارتی، تروما «زبان‌زدایی» می‌کنه. اینجاست که «تخیل» به عنوان زبان اولیه‌ی کودک وارد میدان میشه. بازی‌درمانی به کودک این فرصت رو می‌ده تا بدون نیاز به کلمات پیچیده، دنیای نادیده‌ی درونش رو به نمایش بگذاره.
تروما مثل یک «سیاه‌چاله» عمل می‌کنه که انرژی عاطفی کودک رو می‌بلعه و او رو تخلیه می‌کنه. کودک تروما دیده اغلب دچار «گسستگی» میشه؛ یعنی بخش‌هایی از وجودش که درد رو حس کردن، از بخش‌های دیگر جدا می‌شن تا او بتونه به زندگی ادامه بده. تخیل در اتاق درمان مثل یک پل عمل می‌کنه. کودک از طریق شخصیت‌های خیالی، ابرقهرمان‌ها یا حتی حیوانات کوچک، جرئت پیدا می‌کنه تا به آن «درد غیرقابل توصیف» نزدیک بشه. او در بازی، قدرت پیدا می‌کنه تا پایان داستان‌هایی رو که در واقعیت تلخ بوده‌اند، تغییر بده و این اولین قدم برای رسیدن به «خودکارآمدی» هست.
در رویکردهای بازی‌درمانی، بازی به عنوان «زبان اصلی» کودک شناخته میشه. تخیل به کودک اجازه می‌ده تا «ترس»، «حسادت» و «عشق» رو در یک فضای نمادین تجربه کنه. مثلاً وقتی کودک در بازی به عروسکی آسیب می‌زنه یا او رو در جایی پنهان می‌کنه، داره تعارضات درونی‌اش رو بیرون می‌ریزه تا بتونه اون‌ها رو پردازش کنه. این فرآیند تنها در صورتی ممکن هست که درمانگر یک «فضای بازی امن» و بدون قضاوت فراهم کرده باشه.
نقش درمانگر در این میان، چیزی فراتر از یک مشاهده‌گر ساده است؛ او نقش «ظرف» یا «محیط نگهدارنده» رو ایفا می‌کنه. درمانگر با استفاده از تخیل خودش، با دنیای خیالی کودک همراه میشه. این همراهی باعث میشه کودک حس کنه که «دیده میشه» و «درک میشه». وقتی درمانگر در بازی کودک شریک میشه، در واقع داره به او کمک می‌کنه تا مدارهای عصبی جدیدی بر پایه امنیت و اعتماد بسازه. این تعاملات مستقیماً معماری مغز رو ترمیم می‌کنن.
تخیل همچنین به کودک کمک می‌کنه تا بین «خود» و «دیگری» مرزهای سالمی بسازه. کودکان تروما دیده اغلب مرزهای بدنی و روانی‌شان آسیب دیده است. آن‌ها در بازی‌های خیالی، نقش‌های مختلف رو امتحان می‌کنن و یاد می‌گیرند که چطور بر محیط‌شون کنترل داشته باشند. این قدرت تخیل است که اجازه می‌ده تروما از یک اتفاق «منفعلانه» که بر سر کودک آوار شده، به یک داستان «فعالانه» تبدیل بشه که او قهرمان تغییر آن است. هدف نهایی این است که کودک بتونه با تمام بخش‌های وجودش، حتی بخش‌های آسیب‌دیده، در صلح زندگی کنه

شاید این صحنه براتون آشنا باشه؛ کودکی که شاهد دعواهای شدید والدین بوده، در اتاق درمان با حیوانات پلاستیکی بازی می‌کنه. او یک شیر بزرگ رو زیر تخت قایم می‌کنه و می‌گه «این شیر خیلی مهربونه اما ترسیده و هیچ‌کس نباید جاش رو بدونه». در اینجا، کودک از تخیل استفاده می‌کنه تا حس ناامنی و نیاز به محافظت خودش رو نشان بده. درمانگر به‌جای نصیحت، با تخیل کودک همراه میشه و می‌گه «من اینجا پیش شیر می‌مونم تا حس کنه تنها نیست»، و این یعنی شروع ترمیم پیوند دلبستگی.